Phân tích hình ảnh người lính trong bài thơ Đồng chí (Chính Hữu)

Đề bài: Phân tích hình ảnh người lính trong bài thơ Đồng chí của Chính Hữu.

Phân tích hình ảnh người lính trong bài thơ Đồng chí (Chính Hữu)

Bài làm

Người lính nông dân đã đi vào thơ ca bằng những hình ảnh chân thật như vẻ đẹp trong Nhớ của Hồng Nguyên, Cá nước của Tố Hữu... nhưng tiêu biểu hơn là bài thơ Đồng chí của Chính Hữu được sáng tác vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp năm 1948.

Cảm nhận đầu tiên khi chúng ta đọc bài thơ là hình ảnh người lính hiện lên rất thực, thực như trong cuộc sống còn nhiều vất vả lo toan của họ. Ngỡ như từ cuộc đời thật họ bước thẳng vào trang thơ, trong cái môi trường quen thuộc bình dị thường thấy ở các làng quê còn đói nghèo lam lũ:

Quê hương anh đất mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá

Hai câu thơ đầy ấn tượng về những vùng đất, cảnh đời còn nhiều nhọc nhằn vất vả. Cách nói cô đúc nhưng khắc hoạ nét những vùng quê còn nghèo của người lính. Nước mặn đồng chua, đất cày lên sỏi đá - những vùng quê khác nhau ấy lại cùng giống nhau ở thiên nhiên khắc nghiệt, ở cảnh đời lam lũ. Chữ nghĩa bình thường mà như đang cựa cậy trong cuộc sống thực đã ùa vào trong câu thơ đem đến những cảm nhận sâu sắc về quê hương người lính.

Ở đấy có những "gian nhà không mặc kệ gió lung lay", nhưng lại có "giếng nước gốc đa nhớ người ra lính". Tất cả đều thân quen, gần gũi. Từ giã ruộng đồng, họ bước ra mặt trận. Hôm qua là nông dân, hôm nay đã là chiến sĩ. Đơn giản vậy thôi mà chân thật và đẹp biết bao trong cái hành động:

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày...

Tác giả tả rất thực về cuộc sống quân ngũ của người lính. Nhà thơ không che giấu mà như còn muốn nhấn mạnh để khắc hoạ rõ nét hơn cuộc sống gian lao thiếu thốn của họ. Và phải là người trong cuộc thì mới vẽ được lên bức tranh hiện thực sống động về người lính với một sự cảm động sâu sắc như vậy:

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vầng trán ướt mồ hôi
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.

Từ cuộc đời thật họ bước thẳng vào trang thơ và toả sáng một vẻ đẹp mới: vẻ đẹp truyền thống - thời đại. Đó là vẻ đẹp của tình đồng chí, tình đồng đội gắn với tình giai cấp của người lính.

Đánh giặc giữ nước vốn là truyền thống lâu đời của dân tộc. Nhưng những người lính hôm nay ra đi đánh giặc lại đến với nhau trong một tình cảm thật mới mẻ, in rõ dấu ấn thời đại: tình đồng chí thiêng liêng, mà cội nguồn sâu xa của nó là tình giai cấp gắn bó. Tất cả đều diễn ra tự nhiên như cuộc sống của người lính, như lời thư dung dị mộc mạc của Chính Hữu:

Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau.

"Xa lạ từ hai phương trời chẳng hẹn" mà lại "quen nhau" ngay, thì đó là do sợi dây tình cảm giai cấp đã nối họ lại với nhau, bởi họ đều là những người nông dân nghèo khổ: Anh - nước mặn đồng chua; tôi - đất cày lên sỏi đá.

Và, tình giai cấp đã phát triển lên thành tình đồng chí khi lý tưởng đánh giặc giữ nước rực sáng trong tâm hồn họ. Nhà thơ diễn tả tinh tế và sâu sắc điều này bằng những chi tiết vừa thực vừa tượng trưng:

Súng bên súng, đầu sát bên đầu
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
Đồng chí!

Chữ "đồng chí!" đứng riêng thành một câu thơ như nhấn mạnh, như cô đúc, nén lại biết bao thiêng liêng, cao cả trong cái tình cảm mới mẻ này. Đồng chí - là từ giai cấp mà lênm từ lí tưởng mà có. Đồng chí - là soi vào nhau, anh hiểu tôi, tôi hiểu đến nỗi lòng sâu kín của anh:

Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay

Đồng chí - là đồng cảm sâu sắc, thương yêu chân thành cùng nhau chia sẻ:

Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
...
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay

Chỉ cần "thương nhau tay nắm lấy bàn tay" là có đủ sức mạnh để chống chọi với những cơn "sốt run người", những ngày "buốt giá", những đêm "sương muối" giữa rừng...

Bài thơ thiên về khai thác đời sống nội tâm, tình cảm người lính. Vẻ đẹp của đồng chí là vẻ đẹp của đời sống tâm hồn người lính mà nơi phát ra vầng ánh sáng lung linh nhất là mối tình đồng đội, đồng chí quyện hoà với tình giai cấp. Hình ảnh "đầu súng trăng treo" xuất hiện ở cuối bài thơ nâng vẻ đẹp người lính lên đến đỉnh cao khái quát, trong đó có sự hài hoà giữa hiện thực và lãng mạn, đồng thời mang ý nghĩa tượng trưng sâu sắc.
Phân tích hình ảnh người lính trong bài thơ Đồng chí (Chính Hữu) Phân tích hình ảnh người lính trong bài thơ Đồng chí (Chính Hữu) Reviewed by Hoàng Homin on 19.4.16 Rating: 5


Nóng bỏng tay
Mới trên Fanphim.vn

Trang nhất

Hot